Het mooie blad De Jachthond klopte weer eens bij mij, in Frankrijk, aan of er nog een educatief artikel uit mijn brein zou kunnen komen voor de komende editie. Nog midden in een druk vakantie-trainingsweek-jaar moest ik daar even over nadenken. Naast het verzorgen van de vakantie-trainingsweken ben ik namelijk ook dagelijks druk bezig met de verzorging en training van de andere dieren in onze “diergaarde”. Zeker in het trainen van en verbinden met mijn nieuwe rode vriendje Fricco Frodi, mijn tollertje van nu 8 maanden, zitten dagelijks vele verborgen momentjes. Deze nieuwe start van het schrijven met een nog onbeschreven pupje naar hopelijk weer een mooi verrijkt en verbonden sporthondenboek, leek me dan ook een mooie inspiratie voor dit artikel.
De fokker
De weg van pup naar sporthond en beste vriend begint mijns inziens al bij de fokker. Omdat mijn honden niet uitsluitend in mijn leven komen als sport- of gebruikshond, maar te allen tijde eerst ook als vriend en huishond, en zelfs ook bezoekhond, zoek ik altijd naar een fokker die, naast het zorgvuldig uitzoeken van de ouderdieren op karakter en gezondheid, ook de pup een zeer verrijkte start meegeeft. Zowel qua socialisatie en neurologische stimulatie, als qua balans en coördinatie. De start die mijn Vidar als pup kreeg, was werkelijk formidabel en dat heb ik zijn hele verdere leven als vriend en sportpartner heel waardevol gevonden. Pups uit een verrijkte omgeving die gedoseerd en goed begeleid al veel hebben gezien en meegemaakt, kunnen beter omgaan en herstellen van veranderingen en stressmomenten in hun latere leven. Eigenlijk gelijk aan dat van mensenkinderen. Aangezien ik toch weer heel graag een tollertje in mijn leven wilde, naast mijn geweldige field trail labrador Njordi, ging ik dus op zoek naar weer zo’n geweldige fokker. In Frankrijk worden de honden bij veel fokkers in bijgebouwen en grote weides gehouden. Wellicht ook logisch wanneer je zo mooi ruim en buitenaf woont. Echter voor mij niet voldoende als het gaat om bovengenoemde zaken. Zo kwam ik uiteindelijk dus ook nu weer in Nederland terecht. Pups heerlijk in een deel van de afgezette huiskamer, met de mogelijkheid om naar een ware puppy-playground in de tuin te gaan bij goed weer. Elke dag andere ondergronden en ander “geluid“-speelgoed tot hun beschikking, voor de tactiele, orale en audiostimulatie. Omringd door de andere honden en katten, en af toe visite. Een hele verrijkte start dus, die in de laatste weken nog aangevuld werd met uitstapjes door het verkeer in de hondenkar, naar Intratuin, zorg-boerderij, enz. Een prachtige start dus. Omdat Tollers nog al eens ‘vegetarisch’ lijken te zijn, vroeg ik of ze ook mee zou willen werken aan “early scent imprent”. Dit was ook geen probleem, en er lagen nog voor de oogjes open gingen regelmatig dode kraaien, duiven, eenden en konijnen in het nest. En jippie, het heeft gewerkt, want vanaf dag 1 dat Fricco Frodi bij ons in huis was, pakte hij net zo makkelijk wild als dummy’s! Kortom, een goede fokker die de pups een gezonde, goed overdachte, gedoseerde verrijkte start geeft is onbetaalbaar! Aangezien ik de maand januari altijd bij familie en vrienden in Nederland verblijf, heb ik ruim 4 weken de ontwikkelingen tussen de 3 en 7 weken op de voet kunnen volgen. Daar begint voor mij het eerste verliefd worden en de eerste verbinding al.
De keuze
Dan is daar uiteindelijk het moment van de keuze. Natuurlijk denkt de fokker daarin mee, zij ziet de pups uiteraard elke dag. Daarnaast zijn er natuurlijk de puppy-testen die kunnen helpen in het maken van de “juiste” keuze. Echter net als bij Vidar heb ik me ook dit keer niet laten leiden door testen en wat verstandig zou zijn qua werken, maar heb mijn gevoel laten spreken. Want op de eerste plaats wil ik een vriendje in mijn leven, wil ik in verbinding zijn. Want zonder die twee eigenschappen kun je nog zo kiezen voor het meest oplossingsgerichte pupje, of degene die je het meest volgt, of de meeste actieve of de best apporterende, tóch zal dat voor mij nooit hetzelfde voelen als wanneer dit vanuit vriendschap en verbinding mag ontstaan. Dus waarom koos ik Fricco Frodi (de god van de liefde)? Nou, omdat hij me rust en troost gaf en echt naar binnen keek. Uiteraard niet wetenschappelijk te onderbouwen, en als wetenschappelijk opgeleid gedragstherapeut misschien niet wat jullie van mij verwachten, maar voor mij de enige manier. Misschien ook, omdat wanneer blijkt dat een hond die in mijn leven mag komen om wat voor reden dan ook de sporten die ik zo leuk vind niet kan of wil doen, ik ook gerust op zoek ga naar wat we beiden dan wel leuk vinden, en wat wel fysiek haalbaar is. Kortom vriendschap en verbinding is waar ik voor kies. Daarbij hopend op een goede gezondheid, en de wil om uiteindelijk samen met mij te willen werken in disciplines die we beiden leuk vinden.
Verliefd
Een gewaardeerd jager Piet van Ieperen zei eens: “De eerste weken samen zijn om verliefd te worden”. Ik sluit me daar helemaal bij aan. De eerste weken mag je elkaar leren kennen, leren herkennen, leren begrijpen. Mag je de eerste stapjes zetten naar het met elkaar verbinden, kortom mag je verliefd worden op elkaar. Dit doe je door samen gedoseerd veel leuke dingen te doen. Door te zorgen voor veiligheid, wanneer het misschien soms spannend is. Door samen dingen aan te gaan, door zoveel mogelijk angst of pijn te voorkomen, of wanneer dit zich toch voordoet er te zijn voor je pup en hem hierin zo goed mogelijk te begeleiden. Kijk, observeer en leer de taal van je pup, luister naar wat hij je verteld, waar heeft hij behoefte aan, wat heeft hij nodig. Maar stel ook grenzen. Leer hem liefdevol maar consequent wat in jouw leven jouw regels zijn, en wat het voor hem oplevert hierbinnen samen met jou te leven en beleven. Oftewel, leer naar elkaar kijken en luisteren, leer hoe het beste met elkaar te communiceren en wordt verliefd, elke dag een beetje meer.
Socialisatie
Maar er is meer voor nodig dan vriendschap om je nieuwe hondenvriendje goed voor te bereiden op een ‘sport-’leven samen met ons. De al bij de fokker gestarte socialisatieperiode loopt ook nog door wanneer de pup reeds bij ons. Bedenk wat in jou ‘sport’-leven allemaal belangrijk is om je nieuwe vriendje ook bekend mee te laten worden en als normaal gaat ervaren, en zoek deze contexten en prikkels (zowel visueel, auditief als op verschillende geuren) gedoseerd op en op een fijne veilige manier. Aangezien mijn honden, naast mijn sporthonden in meerdere sporten, ook regelmatig meegaan als “chien de visiteur”, oftewel bezoekhond bij de bejaarde of beperktere medemens, socialiseer ik mijn honden dus uitgebreider dan wellicht nodig is voor de gemiddelde jachtsport hond. Bedenk dus van te voren goed wat voor jou, en dus voor je hond, van belang is in zijn latere leven. Wat moet hij als gewoon ervaren? Ik ervaar in eerste instantie socialiseren vanuit de veilige omgeving van zijn eigen hondenkar als een groot goed. De pups kunnen alles zien, ruiken en horen, maar worden fysiek en mentaal niet makkelijk overbelast. Uiteraard ben je er zelf bij om dit ook daadwerkelijk te waarborgen. Wanneer de pups vanuit hun veilige kar indrukken hebben kunnen opdoen, en ze beginnen zelf aan te geven de kar wel te willen verlaten om de aangeboden prikkels nader te verkennen, dan is dat voor mij het moment ze die kans ook te geven. Hoe snel dit gaat zal per individu en achtergrond van de pup verschillen. Fricco Frodi was door zijn basis bij de fokker en zijn eigen stabiele karakter niet snel ergens van onder de indruk en dus konden we gemakkelijk onze socialisatie uitbreiden.
De dierenarts en osteopaat
In die zelfde socialisatie neem ik ook de zorgverleners mee waar mijn hond in de toekomst mogelijk mee te maken krijgt. Wanneer je met je pup van plan bent uiteindelijk veelvuldig te gaan sporten, zal soms de hulp van dierenarts, osteopaat, fysiotherapeut of anderszins nodig zijn - preventief dan wel curatief - als er ondanks je zorgvuldige opbouw toch een blessure wordt opgelopen. Het is dan fijn wanneer je pup in de socialisatieperiode de mensen en praktijken al een aantal keer heeft kunnen zien en beleven, en dan het liefst als er helemaal niks naars hoeft te gebeuren. De meeste van deze zorgverleners helpen je hier graag mee. Hoe fijn is het wanneer je hond, wanneer er een keer wel wat is, vol vertrouwen deze mensen tegemoet treedt en zonder al te veel stress geholpen kan worden.
Balans en Coördinatie
Ook de balans en coördinatie, die bij de fokker als was opgestart in de vorm van verschillende ondergronden, verschillende hoogtes en breedtes van obstakels, en wiebeldingen, breid ik verder uit. Als sporthond is het, net als voor een atleet of topsporter, van belang je goed bewust te zijn van je lijf en hoe je dit in verschillende situaties effectief kunt inzetten. Voorafgaand aan de verschillende actiesporten die we met onze honden kunnen gaan doen, zoals jachttraining, is dit voor mij dan ook een must om een pup hier goed op voor te bereiden. Ik had het geluk lang te mogen samenwerken met dierenartsen en dier-fysiotherapeuten, en had een Sam Turner als vriendin in mijn leven, en kan hier dus inmiddels heel redelijk zelf mee uit de voeten. In Nederland hebben jullie het geluk dat hierin inmiddels vele trainers door Sam zijn opgeleid en er dus vele cursussen Balans en coördinatie, body awareness, en honden-fitness te volgen zijn voor zowel jong als oud. Uiteindelijk kun je met de opgedane kennis en met wat eigen balansvoorwerpen, maar zeker ook alles wat je hiervoor kunt vinden in de natuur, stad of industrieterrein, snel je eigen parcourtjes maken en het opgedane lichaamsbewustzijn van je hond een leven lang onderhouden.
Puppytraining
Naast het bewust worden van hun lijf begin ik ook, zodra de pup bij me is, met het trainen van verschillende vaardigheden die in zijn latere leven van nut kunnen zijn op verschillende vlakken. Uiteraard valt er al van alles op sportniveau een basis te leggen aan vaardigheden, maar ook bijvoorbeeld op het gebied van “medische lichamelijke” verzorging en niet te vergeten de vele vaardigheden die een hond nodig heeft om zich sociaal te kunnen ontwikkelen en gedragen in de huidige drukke maatschappij. Er is zoveel te trainen dat het volgen van een goede puppytraining je hierin fijne structuren, handvaten, inzichten en opbouwen kan geven. Daarnaast brengt het, als het goed is en juist gedoseerd, de hond in contact met allerlei verschillende prikkels en stimuli en vergroot het daarmee de socialisatie. Hier op het Franse platteland is het kennisniveau van de puppytrainingen in mijn ogen nogal achterhaald en dus volg ik deze vanaf de zijlijn, zodat Fricco Frodi wel wat van de hondenwereld mee kon krijgen, maar ik er geheel mijn eigen draai aan kon geven qua invulling en afstand tot de verschillende prikkels. Ik ben überhaupt geen voorstander van grote puppy-groepen en al helemaal niet wanneer het om jacht-puppygroepen gaat waar al veel geapporteerd wordt. Vaak geeft dit te snel te veel prikkels en overstimulatie, waardoor veel onrust kan ontstaan. Kleine groepjes of privéles met een rustige stapsgewijze opbouw die op maat van het individu gebeurt, heeft mijn voorkeur. Kies je er net als ik voor om de basis zelf te leggen, zorg er dan wel voor dat hetgeen je hebt geoefend vervolgens ook in steeds wisselende contexten oefent, dus niet alleen maar thuis. Zo train ik eerst alle vaardigheden in een bekende, zo prikkelarm mogelijke context. Maar eenmaal beheerst, dan train ik het ook op de parkeerplaats bij de supermarkt, in verschillende jachtvelden, bij de dierenarts, in de wedstrijdhal, op de markt enz.
Train-/ socialisatie dagboek
Om voor mezelf, zonder hulp van externe trainers, toch dingen over- en inzichtelijk te houden, schrijf ik veel dingen op in een soort traindagboekje. Ik begin ermee op te schrijven wat ik belangrijk vind dat mijn nieuwe hondenvriendje het eerste jaar leert. Daarna probeer ik hierin aan te geven hoe ik deze vaardigheden in volgorde van belangrijkheid vind. Daarna bedenk ik bij elke aan te leren vaardigheid in welke kleine stapjes ik deze kan knippen en op kan gaan bouwen. Maar ook welke vaardigheden ik wellicht naast elkaar kan aanleren, zonder dat ze voor te veel verwarring zorgen. Ook de vorderingen en in welke fase we zijn gekomen hou ik per vaardigheid bij. Hetzelfde doe ik voor alle zaken die ik belangrijk vind ter socialisatie van mijn pup. Dit hele proces zal dynamisch verlopen, omdat we nu eenmaal met een levend wezen te maken hebben, waarbij dingen soms anders verlopen dan je had uitgedacht. Toch helpt het me in grote lijnen bij de opvoeding en training van mijn pup te registreren en reflecteren. Deze vorderingen of stagnaties kort bijhouden in hun train-/socialisatie dagboek zorgt voor enige structuur en overzicht in de vele zaken en vaardigheden die ik mijn nieuwe ‘sport’-vriendje wil bijbrengen.
Train vaardigheden
Qua train vaardigheden zijn mijn eigen uitgewerkte online modules eigenlijk mijn leidraad. Bijna alle basisvaardigheden die ik in de eerste module uitwerk, opbouw en behandel zijn vaardigheden die van pas kunnen komen in verschillende honden sporten, maar die ook in de ‘medische’ lichamelijke verzorging van je hond super handig blijken. Ik begin dus met mijn pup mee te nemen in de wondere wereld van clickertraining (waar ik al vele eerdere artikelen over mocht uitweiden) en hem daarmee verschillende targets en target-oefeningen aanleren. Onmisbaar als basisvaardigheid is voor mij het aanleren van een solide langdurige en gretige handtouch, oftewel uiteindelijk plakt de hond zijn neus op mijn hand net zo lang tot ik click of een ander commando vraag. Met deze vaardigheid is later lokvoer (wat nogal overschaduwend kan werken) al gauw niet meer nodig, en wordt voer nog uitsluitend gebruikt als beloning na de click voor de uitvoering van juist gedrag. Met een solide handtouch en handige juiste handling kun je zo goed als alle oefeningen dicht bij jou in de buurt opbouwen, en dat zijn er vele, zeker in de combinatie van mijn favoriete hondensporten, dogdance en jacht. Maar ook bij vele verzorgende handelingen kan een solide nose target van grote hulp zijn.
Dezelfde nose target leer ik ze ook aan op andere voorwerpen dan mijn hand. Bijvoorbeeld op paaltjes en post-it notitieblaadjes. Ook deze vaardigheid zal later voor veel opbouwgemak zorgen in het aanleren van vele vaardigheden waarbij de hond juist op afstand van mij moet gaan leren werken.
Hetzelfde geldt voor het aanleren van poottargets zoals, targetmatjes, pivoteerschijf en placeboard. Wanneer de pup ook die solide beheerst zijn die van zoveel waarde in het secuur aanleren van vele verschillende oefeningen in vele hondensporten. Ook daar mocht ik al vele eerdere artikelen over schrijven in dit mooie blad.
Impuls controle
Zodra deze basisvaardigheden beheerst worden, zet ik ze als eerste in bij het aanleren en opbouwen van verschillende beheers- en impulscontroleoefeningen. Waarbij de hond leert dat jezelf beheersen bij het zien van verleidende prikkels heel lonend is en regelmatig zelfs een release tot de prikkel oplevert. Voor mij ook in vele hondensporten maar ook in het dagelijkse leven en binnen de verzorging een hele waardevolle vaardigheid waar je een honden leven lang veel plezier aan zult beleven.
In deze vaardigheid was gelijk een wezenlijk verschil te zien tussen mijn hete impulsieve Bugatti Njord en Fricco Frodi. Daar waar ik bij Njord nog altijd zijn beheersing meer in positie zal moeten bekrachtigen, en maar soms middels een release tot de gewenste prikkel, werkt dit voor meneer F.Frodi precies andersom. Zo zie je dat elke hond weer een eigen individu is en dat train dagboeken en opbouwen uitwerken maatwerk is per mens/hond combinatie. Zoals dit ook in de trainingen zou moeten zijn, want zij en wij zijn allemaal uniek!
Basisvaardigheden verschillende sporten
Met de opgedane clicker- en targetvaardigheden start ik vervolgens eerst met het aanleren van een aantal basisgehoorzaamheid- en verzorgingsoefeningen. Te denken valt aan: Hier (en kom fluit), zit, af, sta, plat, wacht, vrij, terug, wandelen zonder trekken, poot, kin en hoofd/bek in iets stoppen.
Qua jachttraining start ik vervolgens, naast bovenstaande vaardigheden met behulp van de verschillende targetoefeningen, de volgende basisvaardigheden in hun eerste fase:
Impulscontrole, vast, zit met vast, lopen met vast, vast van verschillende voorwerpen/structuren/geuren, backchain-apportreeks, vooruit, naar links, naar rechts, overhands links- en rechtsom, heel, zit, kom, zoek fluit, naast en rechts, vrij maken met wild, leren omgaan met kleine verleidingen.
Jullie zien dat ik heel bewust begin met de vele oefeningen om het apporteren heen in kleine succesvolle stappen aan te leren, alvorens ik ze mega-gek op apporteren maak. Dit simpelweg omdat retrievers over het algemeen retrieven vanuit hun genenpakket al leuk vinden, en ik ze niet in de veel geziene overdrive wil hebben. Ook over de dummy-geilheid mocht ik al eerder uitweiden.
Met het oog op de dogdance komen daar nog de volgende basisvaardigheden bij, die overigens ook binnen de jachttraining en medische verzorging, en qua warming up van nut blijken.
Vrij in eigen cadans lopen onder targetstick/hand van mij af. Lopen op de handtouch aan mij geplakt, Pivoteren links- en rechtsom, kontje kanten, draai en turn, cirkel en rondje, buig, poot en voet, weave, acht achterwaarts lopen, zijwaarts lopen.
Uiteraard zijn dit heel veel basisvaardigheden om een pup te leren. Er bestaat voor mij dan ook geen tijdschema en alles gebeurt in stapjes en tijdbestekken die voor dit individu nodig zijn. Want uitsluitend wanneer je wegblijft uit druk, dwang, en stress kun je je pups op jonge leeftijd al heel creatief en spelenderwijs heel veel basisvaardigheden meegeven. Uitsluitend dan zal samen trainen en samen werken bijdragen aan op elkaar verliefd worden en in verbinding komen. Uitsluitend dan kun je al heel veel aan je pupje leren, en jij van en over hem leren, waardoor je na het leggen van die mooie solide verbonden basis ineens vele grotere stappen kunt maken in het vervolg van je training. Want als de basis goed overdacht, secuur en op basis van wederzijds respect en vertrouwen is gelegd, liggen vele mogelijkheden in vele verschillende hondensporten aan jullie voeten.
Uiteraard is hierbij herhaling wel de sleutel tot succes. Alles wat je ze of jezelf aanleert zul je moeten herhalen en onderhouden, anders dooft het met hetzelfde gemak ook weer uit. Dus hoe meer je ze leert, hoe meer je ook te herhalen hebt. Net zo als: hoe meer gebouwen we hier klaar hebben, hoe meer we er te onderhouden hebben. Ook iets om even bij stil te staan wanneer je meerdere hondensporten op een hoog niveau wilt beoefenen. Heb je de tijd om alles aan te leren, te blijven herhalen en onderhouden? Want dat is wel zo eerlijk naar je hond toe.
Spelen
Spelen met elkaar, met soortgenoten, met mensen is essentieel voor het ontwikkelen van flexibel sociaal gedrag dat bestand is tegen kleine frustraties of oneffenheden. Ik probeer mijn trainingen dan ook als spel uit te zetten voor mijn honden, of er is in ieder geval heel veel spel mee te verdienen. Spelenderwijs zijn er al heel veel concepten te leren die later in het veld de perfecte voorbereiding en basis zullen blijken voor de vele gedragsketens die we onze jachthonden zullen willen leren.
Fricco Frodi
F.Frodi is nu 8 maanden en blijkt, zoals geschreven, het tegenovergestelde te zijn van Njordi maar ook totaal verschillend met mijn Vidar, mijn eerste toller waarmee ik zelfs tot op de Nimrod mocht komen. Met zijn stabiele rustige nadenkende karakter en soms wat eigengereide inbreng brengt hij een mooie balans naast de impulsieve, gevoelige en soms haast te brave Bugatti Njordi. Het vraagt om veel nadenken en switchen in hun beider trainingen, het daagt me uit als handler en trainer om ze beiden op de manier te begeleiden die voor elk nodig is. Maar in het geheel brengt het een mooie balans en versterken ze elkaar heel krachtig op verschillende vlakken. Daar waar Vidar jarenlang in één hondenlijf en -ziel die balans bracht, heb ik nu een yin en yang die dit samenvoegen. Waar het ons samen in de toekomst brengt weten we nog niet, maar we genieten van het weer opnieuw mogen schrijven van een verrijkend hondenboek met dit keer Fricco Frodi in de hoofdrol. Het boek van Njord is inmiddels in 4 jaar al ruim gevuld met de meest prachtige momenten en race-achtige verhalen. Een boek alweer vol met liefde en daarmee bereikte overwinningen. Wel een boek waar je nogal snel doorheen leest of raced 😉. Kortom ik geniet van de verschillende boeken die ik weer mag schrijven over de verschillende paden die ik met ze mag bewandelen en alles wat team NJOFRO me daarin mag leren.
Heel veel train- en samenwerkplezier met jullie eigen sport vriendjes.
De fokker
De weg van pup naar sporthond en beste vriend begint mijns inziens al bij de fokker. Omdat mijn honden niet uitsluitend in mijn leven komen als sport- of gebruikshond, maar te allen tijde eerst ook als vriend en huishond, en zelfs ook bezoekhond, zoek ik altijd naar een fokker die, naast het zorgvuldig uitzoeken van de ouderdieren op karakter en gezondheid, ook de pup een zeer verrijkte start meegeeft. Zowel qua socialisatie en neurologische stimulatie, als qua balans en coördinatie. De start die mijn Vidar als pup kreeg, was werkelijk formidabel en dat heb ik zijn hele verdere leven als vriend en sportpartner heel waardevol gevonden. Pups uit een verrijkte omgeving die gedoseerd en goed begeleid al veel hebben gezien en meegemaakt, kunnen beter omgaan en herstellen van veranderingen en stressmomenten in hun latere leven. Eigenlijk gelijk aan dat van mensenkinderen. Aangezien ik toch weer heel graag een tollertje in mijn leven wilde, naast mijn geweldige field trail labrador Njordi, ging ik dus op zoek naar weer zo’n geweldige fokker. In Frankrijk worden de honden bij veel fokkers in bijgebouwen en grote weides gehouden. Wellicht ook logisch wanneer je zo mooi ruim en buitenaf woont. Echter voor mij niet voldoende als het gaat om bovengenoemde zaken. Zo kwam ik uiteindelijk dus ook nu weer in Nederland terecht. Pups heerlijk in een deel van de afgezette huiskamer, met de mogelijkheid om naar een ware puppy-playground in de tuin te gaan bij goed weer. Elke dag andere ondergronden en ander “geluid“-speelgoed tot hun beschikking, voor de tactiele, orale en audiostimulatie. Omringd door de andere honden en katten, en af toe visite. Een hele verrijkte start dus, die in de laatste weken nog aangevuld werd met uitstapjes door het verkeer in de hondenkar, naar Intratuin, zorg-boerderij, enz. Een prachtige start dus. Omdat Tollers nog al eens ‘vegetarisch’ lijken te zijn, vroeg ik of ze ook mee zou willen werken aan “early scent imprent”. Dit was ook geen probleem, en er lagen nog voor de oogjes open gingen regelmatig dode kraaien, duiven, eenden en konijnen in het nest. En jippie, het heeft gewerkt, want vanaf dag 1 dat Fricco Frodi bij ons in huis was, pakte hij net zo makkelijk wild als dummy’s! Kortom, een goede fokker die de pups een gezonde, goed overdachte, gedoseerde verrijkte start geeft is onbetaalbaar! Aangezien ik de maand januari altijd bij familie en vrienden in Nederland verblijf, heb ik ruim 4 weken de ontwikkelingen tussen de 3 en 7 weken op de voet kunnen volgen. Daar begint voor mij het eerste verliefd worden en de eerste verbinding al.
De keuze
Dan is daar uiteindelijk het moment van de keuze. Natuurlijk denkt de fokker daarin mee, zij ziet de pups uiteraard elke dag. Daarnaast zijn er natuurlijk de puppy-testen die kunnen helpen in het maken van de “juiste” keuze. Echter net als bij Vidar heb ik me ook dit keer niet laten leiden door testen en wat verstandig zou zijn qua werken, maar heb mijn gevoel laten spreken. Want op de eerste plaats wil ik een vriendje in mijn leven, wil ik in verbinding zijn. Want zonder die twee eigenschappen kun je nog zo kiezen voor het meest oplossingsgerichte pupje, of degene die je het meest volgt, of de meeste actieve of de best apporterende, tóch zal dat voor mij nooit hetzelfde voelen als wanneer dit vanuit vriendschap en verbinding mag ontstaan. Dus waarom koos ik Fricco Frodi (de god van de liefde)? Nou, omdat hij me rust en troost gaf en echt naar binnen keek. Uiteraard niet wetenschappelijk te onderbouwen, en als wetenschappelijk opgeleid gedragstherapeut misschien niet wat jullie van mij verwachten, maar voor mij de enige manier. Misschien ook, omdat wanneer blijkt dat een hond die in mijn leven mag komen om wat voor reden dan ook de sporten die ik zo leuk vind niet kan of wil doen, ik ook gerust op zoek ga naar wat we beiden dan wel leuk vinden, en wat wel fysiek haalbaar is. Kortom vriendschap en verbinding is waar ik voor kies. Daarbij hopend op een goede gezondheid, en de wil om uiteindelijk samen met mij te willen werken in disciplines die we beiden leuk vinden.
Verliefd
Een gewaardeerd jager Piet van Ieperen zei eens: “De eerste weken samen zijn om verliefd te worden”. Ik sluit me daar helemaal bij aan. De eerste weken mag je elkaar leren kennen, leren herkennen, leren begrijpen. Mag je de eerste stapjes zetten naar het met elkaar verbinden, kortom mag je verliefd worden op elkaar. Dit doe je door samen gedoseerd veel leuke dingen te doen. Door te zorgen voor veiligheid, wanneer het misschien soms spannend is. Door samen dingen aan te gaan, door zoveel mogelijk angst of pijn te voorkomen, of wanneer dit zich toch voordoet er te zijn voor je pup en hem hierin zo goed mogelijk te begeleiden. Kijk, observeer en leer de taal van je pup, luister naar wat hij je verteld, waar heeft hij behoefte aan, wat heeft hij nodig. Maar stel ook grenzen. Leer hem liefdevol maar consequent wat in jouw leven jouw regels zijn, en wat het voor hem oplevert hierbinnen samen met jou te leven en beleven. Oftewel, leer naar elkaar kijken en luisteren, leer hoe het beste met elkaar te communiceren en wordt verliefd, elke dag een beetje meer.
Socialisatie
Maar er is meer voor nodig dan vriendschap om je nieuwe hondenvriendje goed voor te bereiden op een ‘sport-’leven samen met ons. De al bij de fokker gestarte socialisatieperiode loopt ook nog door wanneer de pup reeds bij ons. Bedenk wat in jou ‘sport’-leven allemaal belangrijk is om je nieuwe vriendje ook bekend mee te laten worden en als normaal gaat ervaren, en zoek deze contexten en prikkels (zowel visueel, auditief als op verschillende geuren) gedoseerd op en op een fijne veilige manier. Aangezien mijn honden, naast mijn sporthonden in meerdere sporten, ook regelmatig meegaan als “chien de visiteur”, oftewel bezoekhond bij de bejaarde of beperktere medemens, socialiseer ik mijn honden dus uitgebreider dan wellicht nodig is voor de gemiddelde jachtsport hond. Bedenk dus van te voren goed wat voor jou, en dus voor je hond, van belang is in zijn latere leven. Wat moet hij als gewoon ervaren? Ik ervaar in eerste instantie socialiseren vanuit de veilige omgeving van zijn eigen hondenkar als een groot goed. De pups kunnen alles zien, ruiken en horen, maar worden fysiek en mentaal niet makkelijk overbelast. Uiteraard ben je er zelf bij om dit ook daadwerkelijk te waarborgen. Wanneer de pups vanuit hun veilige kar indrukken hebben kunnen opdoen, en ze beginnen zelf aan te geven de kar wel te willen verlaten om de aangeboden prikkels nader te verkennen, dan is dat voor mij het moment ze die kans ook te geven. Hoe snel dit gaat zal per individu en achtergrond van de pup verschillen. Fricco Frodi was door zijn basis bij de fokker en zijn eigen stabiele karakter niet snel ergens van onder de indruk en dus konden we gemakkelijk onze socialisatie uitbreiden.
De dierenarts en osteopaat
In die zelfde socialisatie neem ik ook de zorgverleners mee waar mijn hond in de toekomst mogelijk mee te maken krijgt. Wanneer je met je pup van plan bent uiteindelijk veelvuldig te gaan sporten, zal soms de hulp van dierenarts, osteopaat, fysiotherapeut of anderszins nodig zijn - preventief dan wel curatief - als er ondanks je zorgvuldige opbouw toch een blessure wordt opgelopen. Het is dan fijn wanneer je pup in de socialisatieperiode de mensen en praktijken al een aantal keer heeft kunnen zien en beleven, en dan het liefst als er helemaal niks naars hoeft te gebeuren. De meeste van deze zorgverleners helpen je hier graag mee. Hoe fijn is het wanneer je hond, wanneer er een keer wel wat is, vol vertrouwen deze mensen tegemoet treedt en zonder al te veel stress geholpen kan worden.
Balans en Coördinatie
Ook de balans en coördinatie, die bij de fokker als was opgestart in de vorm van verschillende ondergronden, verschillende hoogtes en breedtes van obstakels, en wiebeldingen, breid ik verder uit. Als sporthond is het, net als voor een atleet of topsporter, van belang je goed bewust te zijn van je lijf en hoe je dit in verschillende situaties effectief kunt inzetten. Voorafgaand aan de verschillende actiesporten die we met onze honden kunnen gaan doen, zoals jachttraining, is dit voor mij dan ook een must om een pup hier goed op voor te bereiden. Ik had het geluk lang te mogen samenwerken met dierenartsen en dier-fysiotherapeuten, en had een Sam Turner als vriendin in mijn leven, en kan hier dus inmiddels heel redelijk zelf mee uit de voeten. In Nederland hebben jullie het geluk dat hierin inmiddels vele trainers door Sam zijn opgeleid en er dus vele cursussen Balans en coördinatie, body awareness, en honden-fitness te volgen zijn voor zowel jong als oud. Uiteindelijk kun je met de opgedane kennis en met wat eigen balansvoorwerpen, maar zeker ook alles wat je hiervoor kunt vinden in de natuur, stad of industrieterrein, snel je eigen parcourtjes maken en het opgedane lichaamsbewustzijn van je hond een leven lang onderhouden.
Puppytraining
Naast het bewust worden van hun lijf begin ik ook, zodra de pup bij me is, met het trainen van verschillende vaardigheden die in zijn latere leven van nut kunnen zijn op verschillende vlakken. Uiteraard valt er al van alles op sportniveau een basis te leggen aan vaardigheden, maar ook bijvoorbeeld op het gebied van “medische lichamelijke” verzorging en niet te vergeten de vele vaardigheden die een hond nodig heeft om zich sociaal te kunnen ontwikkelen en gedragen in de huidige drukke maatschappij. Er is zoveel te trainen dat het volgen van een goede puppytraining je hierin fijne structuren, handvaten, inzichten en opbouwen kan geven. Daarnaast brengt het, als het goed is en juist gedoseerd, de hond in contact met allerlei verschillende prikkels en stimuli en vergroot het daarmee de socialisatie. Hier op het Franse platteland is het kennisniveau van de puppytrainingen in mijn ogen nogal achterhaald en dus volg ik deze vanaf de zijlijn, zodat Fricco Frodi wel wat van de hondenwereld mee kon krijgen, maar ik er geheel mijn eigen draai aan kon geven qua invulling en afstand tot de verschillende prikkels. Ik ben überhaupt geen voorstander van grote puppy-groepen en al helemaal niet wanneer het om jacht-puppygroepen gaat waar al veel geapporteerd wordt. Vaak geeft dit te snel te veel prikkels en overstimulatie, waardoor veel onrust kan ontstaan. Kleine groepjes of privéles met een rustige stapsgewijze opbouw die op maat van het individu gebeurt, heeft mijn voorkeur. Kies je er net als ik voor om de basis zelf te leggen, zorg er dan wel voor dat hetgeen je hebt geoefend vervolgens ook in steeds wisselende contexten oefent, dus niet alleen maar thuis. Zo train ik eerst alle vaardigheden in een bekende, zo prikkelarm mogelijke context. Maar eenmaal beheerst, dan train ik het ook op de parkeerplaats bij de supermarkt, in verschillende jachtvelden, bij de dierenarts, in de wedstrijdhal, op de markt enz.
Train-/ socialisatie dagboek
Om voor mezelf, zonder hulp van externe trainers, toch dingen over- en inzichtelijk te houden, schrijf ik veel dingen op in een soort traindagboekje. Ik begin ermee op te schrijven wat ik belangrijk vind dat mijn nieuwe hondenvriendje het eerste jaar leert. Daarna probeer ik hierin aan te geven hoe ik deze vaardigheden in volgorde van belangrijkheid vind. Daarna bedenk ik bij elke aan te leren vaardigheid in welke kleine stapjes ik deze kan knippen en op kan gaan bouwen. Maar ook welke vaardigheden ik wellicht naast elkaar kan aanleren, zonder dat ze voor te veel verwarring zorgen. Ook de vorderingen en in welke fase we zijn gekomen hou ik per vaardigheid bij. Hetzelfde doe ik voor alle zaken die ik belangrijk vind ter socialisatie van mijn pup. Dit hele proces zal dynamisch verlopen, omdat we nu eenmaal met een levend wezen te maken hebben, waarbij dingen soms anders verlopen dan je had uitgedacht. Toch helpt het me in grote lijnen bij de opvoeding en training van mijn pup te registreren en reflecteren. Deze vorderingen of stagnaties kort bijhouden in hun train-/socialisatie dagboek zorgt voor enige structuur en overzicht in de vele zaken en vaardigheden die ik mijn nieuwe ‘sport’-vriendje wil bijbrengen.
Train vaardigheden
Qua train vaardigheden zijn mijn eigen uitgewerkte online modules eigenlijk mijn leidraad. Bijna alle basisvaardigheden die ik in de eerste module uitwerk, opbouw en behandel zijn vaardigheden die van pas kunnen komen in verschillende honden sporten, maar die ook in de ‘medische’ lichamelijke verzorging van je hond super handig blijken. Ik begin dus met mijn pup mee te nemen in de wondere wereld van clickertraining (waar ik al vele eerdere artikelen over mocht uitweiden) en hem daarmee verschillende targets en target-oefeningen aanleren. Onmisbaar als basisvaardigheid is voor mij het aanleren van een solide langdurige en gretige handtouch, oftewel uiteindelijk plakt de hond zijn neus op mijn hand net zo lang tot ik click of een ander commando vraag. Met deze vaardigheid is later lokvoer (wat nogal overschaduwend kan werken) al gauw niet meer nodig, en wordt voer nog uitsluitend gebruikt als beloning na de click voor de uitvoering van juist gedrag. Met een solide handtouch en handige juiste handling kun je zo goed als alle oefeningen dicht bij jou in de buurt opbouwen, en dat zijn er vele, zeker in de combinatie van mijn favoriete hondensporten, dogdance en jacht. Maar ook bij vele verzorgende handelingen kan een solide nose target van grote hulp zijn.
Dezelfde nose target leer ik ze ook aan op andere voorwerpen dan mijn hand. Bijvoorbeeld op paaltjes en post-it notitieblaadjes. Ook deze vaardigheid zal later voor veel opbouwgemak zorgen in het aanleren van vele vaardigheden waarbij de hond juist op afstand van mij moet gaan leren werken.
Hetzelfde geldt voor het aanleren van poottargets zoals, targetmatjes, pivoteerschijf en placeboard. Wanneer de pup ook die solide beheerst zijn die van zoveel waarde in het secuur aanleren van vele verschillende oefeningen in vele hondensporten. Ook daar mocht ik al vele eerdere artikelen over schrijven in dit mooie blad.
Impuls controle
Zodra deze basisvaardigheden beheerst worden, zet ik ze als eerste in bij het aanleren en opbouwen van verschillende beheers- en impulscontroleoefeningen. Waarbij de hond leert dat jezelf beheersen bij het zien van verleidende prikkels heel lonend is en regelmatig zelfs een release tot de prikkel oplevert. Voor mij ook in vele hondensporten maar ook in het dagelijkse leven en binnen de verzorging een hele waardevolle vaardigheid waar je een honden leven lang veel plezier aan zult beleven.
In deze vaardigheid was gelijk een wezenlijk verschil te zien tussen mijn hete impulsieve Bugatti Njord en Fricco Frodi. Daar waar ik bij Njord nog altijd zijn beheersing meer in positie zal moeten bekrachtigen, en maar soms middels een release tot de gewenste prikkel, werkt dit voor meneer F.Frodi precies andersom. Zo zie je dat elke hond weer een eigen individu is en dat train dagboeken en opbouwen uitwerken maatwerk is per mens/hond combinatie. Zoals dit ook in de trainingen zou moeten zijn, want zij en wij zijn allemaal uniek!
Basisvaardigheden verschillende sporten
Met de opgedane clicker- en targetvaardigheden start ik vervolgens eerst met het aanleren van een aantal basisgehoorzaamheid- en verzorgingsoefeningen. Te denken valt aan: Hier (en kom fluit), zit, af, sta, plat, wacht, vrij, terug, wandelen zonder trekken, poot, kin en hoofd/bek in iets stoppen.
Qua jachttraining start ik vervolgens, naast bovenstaande vaardigheden met behulp van de verschillende targetoefeningen, de volgende basisvaardigheden in hun eerste fase:
Impulscontrole, vast, zit met vast, lopen met vast, vast van verschillende voorwerpen/structuren/geuren, backchain-apportreeks, vooruit, naar links, naar rechts, overhands links- en rechtsom, heel, zit, kom, zoek fluit, naast en rechts, vrij maken met wild, leren omgaan met kleine verleidingen.
Jullie zien dat ik heel bewust begin met de vele oefeningen om het apporteren heen in kleine succesvolle stappen aan te leren, alvorens ik ze mega-gek op apporteren maak. Dit simpelweg omdat retrievers over het algemeen retrieven vanuit hun genenpakket al leuk vinden, en ik ze niet in de veel geziene overdrive wil hebben. Ook over de dummy-geilheid mocht ik al eerder uitweiden.
Met het oog op de dogdance komen daar nog de volgende basisvaardigheden bij, die overigens ook binnen de jachttraining en medische verzorging, en qua warming up van nut blijken.
Vrij in eigen cadans lopen onder targetstick/hand van mij af. Lopen op de handtouch aan mij geplakt, Pivoteren links- en rechtsom, kontje kanten, draai en turn, cirkel en rondje, buig, poot en voet, weave, acht achterwaarts lopen, zijwaarts lopen.
Uiteraard zijn dit heel veel basisvaardigheden om een pup te leren. Er bestaat voor mij dan ook geen tijdschema en alles gebeurt in stapjes en tijdbestekken die voor dit individu nodig zijn. Want uitsluitend wanneer je wegblijft uit druk, dwang, en stress kun je je pups op jonge leeftijd al heel creatief en spelenderwijs heel veel basisvaardigheden meegeven. Uitsluitend dan zal samen trainen en samen werken bijdragen aan op elkaar verliefd worden en in verbinding komen. Uitsluitend dan kun je al heel veel aan je pupje leren, en jij van en over hem leren, waardoor je na het leggen van die mooie solide verbonden basis ineens vele grotere stappen kunt maken in het vervolg van je training. Want als de basis goed overdacht, secuur en op basis van wederzijds respect en vertrouwen is gelegd, liggen vele mogelijkheden in vele verschillende hondensporten aan jullie voeten.
Uiteraard is hierbij herhaling wel de sleutel tot succes. Alles wat je ze of jezelf aanleert zul je moeten herhalen en onderhouden, anders dooft het met hetzelfde gemak ook weer uit. Dus hoe meer je ze leert, hoe meer je ook te herhalen hebt. Net zo als: hoe meer gebouwen we hier klaar hebben, hoe meer we er te onderhouden hebben. Ook iets om even bij stil te staan wanneer je meerdere hondensporten op een hoog niveau wilt beoefenen. Heb je de tijd om alles aan te leren, te blijven herhalen en onderhouden? Want dat is wel zo eerlijk naar je hond toe.
Spelen
Spelen met elkaar, met soortgenoten, met mensen is essentieel voor het ontwikkelen van flexibel sociaal gedrag dat bestand is tegen kleine frustraties of oneffenheden. Ik probeer mijn trainingen dan ook als spel uit te zetten voor mijn honden, of er is in ieder geval heel veel spel mee te verdienen. Spelenderwijs zijn er al heel veel concepten te leren die later in het veld de perfecte voorbereiding en basis zullen blijken voor de vele gedragsketens die we onze jachthonden zullen willen leren.
Fricco Frodi
F.Frodi is nu 8 maanden en blijkt, zoals geschreven, het tegenovergestelde te zijn van Njordi maar ook totaal verschillend met mijn Vidar, mijn eerste toller waarmee ik zelfs tot op de Nimrod mocht komen. Met zijn stabiele rustige nadenkende karakter en soms wat eigengereide inbreng brengt hij een mooie balans naast de impulsieve, gevoelige en soms haast te brave Bugatti Njordi. Het vraagt om veel nadenken en switchen in hun beider trainingen, het daagt me uit als handler en trainer om ze beiden op de manier te begeleiden die voor elk nodig is. Maar in het geheel brengt het een mooie balans en versterken ze elkaar heel krachtig op verschillende vlakken. Daar waar Vidar jarenlang in één hondenlijf en -ziel die balans bracht, heb ik nu een yin en yang die dit samenvoegen. Waar het ons samen in de toekomst brengt weten we nog niet, maar we genieten van het weer opnieuw mogen schrijven van een verrijkend hondenboek met dit keer Fricco Frodi in de hoofdrol. Het boek van Njord is inmiddels in 4 jaar al ruim gevuld met de meest prachtige momenten en race-achtige verhalen. Een boek alweer vol met liefde en daarmee bereikte overwinningen. Wel een boek waar je nogal snel doorheen leest of raced 😉. Kortom ik geniet van de verschillende boeken die ik weer mag schrijven over de verschillende paden die ik met ze mag bewandelen en alles wat team NJOFRO me daarin mag leren.
Heel veel train- en samenwerkplezier met jullie eigen sport vriendjes.
Les Chiens Sportives3 Route De La Garde
LD Chez Penot 16380 Charras, France |
Mobiel+31 (0) 6 22386650
+33 (0) 7 69529946 |